Ketabdar.org نشر کتابدار - مجله کتابدار
 
بررسی سواد اطلاعاتی کتابداران کتابخانه های آموزشگاهی شهر کرمانشاه  
نويسنده (گان) : سمیراشایگان فرد، دكتر مهرداد نيكنام، دكتر سعيد غفاری  

چکيده :

پژوهش حاضر بااستفاده ازروش پیمایشی توصیفی انجام گرفته و به بررسی سواداطلاعاتی کتابداران کتابخانه های آموزشگاهی شهر کرمانشاه می پردازد.جامعه آماری موردنظر را کتابداران کتابخانه های آموزشگاهی تشکیل می دهند.بررسی نتایج این پژوهش می توانددربهبودوضعیت سواداطلاعاتی کتابداران وبه تحول پژوهش وتحقیقات درمراکز آموزشی منجرگردد.ابزارگردآوری اطلاعات پرسشنامه ای حاوی 39 سئوال بسته ساخته محقق می باشد.ازمجموع 45پرسشنامه جمع آوری شده درجامعه آماری(9/28%)از کتابداران مردو(1/71%)زن بودند.یافته های پژوهش نشان میدهد که اکثر جامعه آماری در مورد میزان آشنایی هنگام نیاز به اطلاعات و راهکارهای جستجو بترتیب گزینه کم و خیلی کم راانتخاب نمودندوطبق نتایج بدست آمده فرضیه تائیدشد.در موردنتایج بدست آمده ازپژوهش حاضر نشان دادکه اکثریت جامعه آماری خواستاربرگزاری دوره های آموزشی آشنایی با کتابخانه و شیوه های مختلف کسب اطلاعات توسط کتابداران متخصص بودند.

This research has been conducted using a descriptive survey method and investigates the information literacy among school librarians in Kermanshah .The respondents consist of school librarians. Application of the results of this survey can improve the information literacy of librarians intensely and cause a deep change in research in the educational centers. A questionnaire consisting of 39 questions made by the researcher has been used for information gathering. In 45 collected questionnaires, %28.9 was male and %71.1 was female. The results of the research show that most of the respondents have chosen "very little" or" little" choices in questions asking about their familiarity with the techniques of searching. This approved the hypothesis of the survey. Most of the respondents urged the training courses by specialist librarians about libraries and various methods of information collecting.

کليد واژه ها :سواد اطلاعاتی ،منابع اطلاعاتی،کتابداران،کتابخانه های آموزشگاهی، information literacy, Information resources, Librarians, School libraries

متن مقاله :

1-1مقدمه:
امروزه بیان این مطلب که مادر یک جامعه اطلاعاتی زندگی میکنیم امری عادی ورایج است.اهمیت واقعی اطلاعات برای حل مشکلات تصمیم گیری و ساده تر بگوئیم فائق آمدن بر امور جاری زندگی برهمگان روشن است.
انتقال اطلاعات در جامعه پدیده ای بسیار متنوع وپیچیده است، که هر قدر درک بیشتری از مسئله داشته باشیم انتقال اطلاعات به گونه موثرتری انجام خواهد گرفت.
ظهورعصر اطلاعات یکی از عظیم ترین چالش هایی است که امروزه جوامع مختلف را تحت تاثیر خود قرار داده است. رشد غیر قابل ‎پیش بینی اطلاعات و فناوری های مربوط به حوزه ذخیره سازماندهی ودسترسی به اطلاعات از جمله ویژگیهای بارز این عصر به حساب می آید.
حجم فزاینده اطلاعات وافزایش تعداداستفاده کنندگان بالقوه، افزایش روز افزون انتشارات و توسعه رشته های علمی مشکلات جدیدی در دستیابی به اطلاعات منتشر شده به وجود آورده است.
اماحرکت وبقاچنین جامعه ای وبهره گیری ازمزایاوامکانات آن نیاز به ملزومات دارد.انسان قرن بیست و یکم باید دارای توانایی هایی باشد که او را دراستفاده از اطلاعات یاری دهد او باید بتواند از میان انبوهی ازاطلاعات،آنچه موردنیازاست رابدست آوردومورداستفاده قراردهدوتبدیل به دانشی نو نماید.
آنچه که او رادراین امر یاری می دهدسواداطلاعاتی است. سواداطلاعاتی فردراقادرمی سازدنیازاطلاعاتی خودراتشخیص دهد،به وی کمک می کندتا یک برنامه خاص برای جستجوی اطلاعات داشته باشد،اورادر جایابی وارزیابی اطلاعات هدایت می کند.اوراملزم به رعایت مسائل حقوقی اطلاعات ساخته ونهایتابه اودر تلفیق اطلاعات بدست آمده بادانش قبلی و ارائه دانشی نو یاری می رساند. فردی که چنین قابلیت هایی داشته باشد یک یادگیرنده مادام العمر است که میتواندعلاوه بر خود دیگران رادر جامعه اطلاعاتی همراهی کند.
دراین عصر که عصر پیشرفت علمی است وپایه آن آموزش وپژوهش علمی است.اساس آموزش و پژوهش علمی هم درهر کشوری،کتب،نشریات ومنابع علمی ویابطورکلی اطلاعات علمی است.
کتابخانه ومنابع اطلاعاتی خود زیر بنای آموزش وپژوهش است. در واقع کتابخانه ومنابع اطلاعاتی خودیک موسسه آموزشی و واحد پژوهشی است که وجود آن برای هر آموزشگاه و مرکز علمی لازم وضروری است.آموزش وپژوهش استفاده درست از کتابخانه ومنابع اطلاعاتی کاری شدنی است.
حال این کتابدارانند که بیشترین نقش درارائه این آموزشها به کاربران کتابخانه و به خودرادارند ونکته اینجاست که خودکتابداران باید توانایی ها و سواداطلاعاتی کافی داشته باشند تابتوانندآنهارابه مخاطبان خودمنتقل،وخدمات اطلاع رسانی مناسبی به استفاده کنندگان از کتابخانه ها ارائه کنند.
بنابراین داشتن سواداطلاعاتی لازم که در واقع شناخت ابزارهای دستیابی به اطلاعات می باشدضروری،غیر قابل اجتناب و حیاتی است وزمانی که کتابداران واردعرصه ارائه خدمت به دانش و پژوهش و تحقیق می گردنند نیازمندداشتن دانش،توانایی و مهارتهای لازم در زمینه سواد اطلاعاتی میباشند تاسرمایه های عظیم مالی وانسانی که صرف تهیه،خرید و مجموعه سازی وسازماندهی انواع موادومنابع می گرددرا حفظ نمایند.


1-2بیان مسئله:
درجامعه اطلاعاتی دستیابی به سواداطلاعاتی امری ضروری و حیاتی است. نیاز کتابداران برای دستیابی به منابع موثق و معتبر و کارآمد برهمگان آشکاراست.سواداطلاعاتی شامل شناخت نیازهای اطلاعاتی خود، مهارت تشخیص، مکان یابی، سازماندهی واستفاده موثرازاطلاعات است که فردبرای حل مسائل و مشکلاتش مورد استفاده قرار میدهد.این مهارتها پیش نیاز مشارکت موثر در جامعه اطلاعاتی و از جمله حقوق پایه افراد برای یادگیری مادام العمربه حساب میآید (پریرخ.1386، 15).در مفهوم سریعتر،سواداطلاعاتی اشاره به توانایی دسترسی به،واستفاده ازطیف متنوعی ازمنابع اطلاعاتی دارد تا یک نیاز اطلاعاتی حل و فصل شود(نظری.1384،14).
باسواداطلاعاتی فردیادمی گیردوقتی که نیازبه اطلاعات دارد آن راتشخیص دهدودرک نمایدسپس یادمی گیردمحیط های اطلاعاتی موجودرابررسی کندوبهترین منابع اطلاعاتی رابرای ارضاء نیاز اطلاعاتی وچگونگی ایجادیک راهبردجستجوی موفق تشخیص دهد. بعدازآن اطلاعات بازیابی شده رابررسی وارزیابی نمایدسپس ملاحظات ارزیابانه درمورد اطلاعات مبتنی برمفید بودن آن، مستندبودن آن،اعتبارآن ومناسب بودن ماهیت پژوهشی آن را انجام دهد( کارلو.هرسمن ومیشل،2001)وبه همین منظور فراگیری توانمندیهای سواداطلاعاتی برای همه افراددرجامعه اطلاعاتی به عنوان شرط بقا در این جامعه است.
ازاین روآموزشگاه به عنوان یک نهادآموزشی-پژوهشی در پرورش دانش آموزان خلاق و کمک به آنها ازجایگاه ویژه ای برخوردار است. کتابخانه آموزشگاهی مجموعه ای از مواد چاپی و غیرچاپی است که درمدرسه برای پاسخگویی به نیازهای آموزشی، اطلاعاتی،تحقیقاتی،تفریحی وفردی دانش آموزان و معلمان ایجاد می شودوهدف اصلی آن رسیدن به اهدافی است که آموزش و پرورش تعیین کرده( فهیمه باب الحوائجی . 1384 ،10).بنابراین کتابداران مدارس بیش ازهر زمان دیگری به سواد اطلاعاتی نیازدارندبه خصوص که اطلاعات همگانی و دسترسی به آن امکان پذیر شده است.
برای اینکه کتابداران مدارس بتوانندبه اطلاعات مورد نیازشان دست یابند بایستی ابزارهای بازیابی وجستجوی اطلاعات رابشناسند.کتابدار کتابخانه آموزشگاهی مسئولیت برنامه ریزی واداره کتابخانه را بعهده داردولازم است کتابدار کتابخانه آموزشگاهی با تمام اعضای جامعه مدرسه همکاری داشته باشد وبمنظورپیشبرداهداف کتابخانه باکتابخانههای دیگرهمکاری کند.کتابدارکتابخانه آموزشگاهی باید بتواندنیازهای کاربران کتابخانه رادرک کند،توانایی همکاری بااعضای جامعه مدرسه وخارج آنراداشته باشد، از مهارتهای اطلاع یابی، اطلاع رسانی وکاربرد اطلاعات آگاهی داشته باشد و همچنین ازموادومنابع اطلاعاتی موجوددربازاروچگونگی و مکان یابی وتهیه آنهاآگاهی داشته باشد (جمشیدی. 1386 ،40).
به همین سبب انگیزه اجرای این پژوهش که برای اولین بار در سطح استان کرمانشاه انجام گرفته است، بدست آوردن اطلاعات لازم دراین زمینه وقراردادن این اطلاعات دراختیار مسئولین آموزشی میباشد. شایدازاین طریق بتوان به نتایج مفیدوسودمندی دست یافت تا در تصمیم گیریهای آینده مثمر ثمرواقع شود.
بنابراین لازم است کتابداران مدارس ودر کل حرفه های اطلاع رسانی، سواداطلاعاتی لازم برای استفاده ازکتابخانه و منابع موجودراداشته باشند.



1-3 تعاريف عملياتي اجزا مسئله

سواد اطلاعاتي
" مجموعه قابليتهاوتوانائيهای تشخيص اين مسئله كه چه زمانی به وجوداطلاعات نيازاست وچه زماني نيست.همچنين توانايی جايابی،ارزيابی واستفاده مؤثرازاطلاعات مورد نياز"( نظری.1384،14).

کتابدار کتابخانه آموزشگاهی
کتابدار کتابخانه آموزشگاهی شخصی است که درهدایت وجذب دانش آموزان به کتابخانه وکتابخوانی نقش داردودر برنامه های آموزشی وفراگیری شرکت کرده وانتخاب کتاب مناسب وحفظ تعادل بین کتابهاو هماهنگی و سازماندهی مجموعه رانیزبرعهده دارد.

1-4 اهمیت وضرورت پژوهش :

همانگونه كه می دانيم امروزه باحجم روزافزون اطلاعات و به تعبيری باانفجاراطلاعات روبرو هستيم ،بديهی است دسترسي به اطلاعات مورد نيازاز ميان انبوه اطلاعات موجود،خود مهارتهای خاصي را مي طلبد كه به سواد اطلاعاتی تعبير شده است .كسانيكه فاقد اين تواناييها باشند پيوسته در اقيانوس عظيم اطلاعات سر در گم هستند .اين امر در سالهاي اخير در تمامی كشورها مورد توجه ويژه قرار گرفته و چند سالي است كه در كشورما نيز كانون توجه شده است.از آنجائی كه پژوهشگر در محل كارخود يعنی کتابخانه های آموزشگاهی شهر کرمانشاه رسالتي را در اين زمينه بر دوش خود احساس مي نمايد بر آن شده تا با انجام اين پژوهش و بررسی سواد اطلاعاتي جامعه پژوهش و با ارائه پيشنهاداتی آغازگر راهي باشد كه باعث افزايش اين مهارتها در بين جامعة مورد پژوهش گردد.

1-5 اهداف پژوهش :
هدف اصلی ازاين پژوهش آگاهی يافتن ازسواداطلاعاتی کتابداران کتابخانه های آموزشگاهی شهر کرمانشاه میباشد. اهداف فرعي نيزبه ترتيب زيراست:
1) ميزان آشنايي با تواناييهای كتابداران كتابخانههاي آموزشگاهي هنگام نياز به اطلاعات؛
2) ميزان آشنايی كتابداران كتابخانههای آموزشگاهی با راهكارهای جستجووچگونگي كسب اطلاعات؛
3) تعيين مهارتهای کتابداران کتابخانههای آموزشگاهی از نظراستفاده درست وصحيح ازمنابع موجود درکتابخانه.

1-6 سئوالات اساسی پژوهش

1) مهارتهای کتابداران کتابخانههای آموزشگاهی ازنظر درك درست نياز اطلاعاتیشان درچه حداست؟
2) مهارتهای کتابداران کتابخانههای آموزشگاهی ازنظر راهبردهای جستجوي اطلاعات درچه حداست؟
3) مهارتهای کتابداران کتابخانههای آموزشگاهی ازنظر استفاده صحيح ازاطلاعات درچه حداست؟



1-7فرضیه پژوهش
سواداطلاعاتی کتابداران کتابخانههای آموزشگاهی کمترازحد متوسط است.
1-8متغيرهاي مستقل و وابسته
متغیر مستقل: بررسی سواداطلاعاتی
متغیر وابسته: کتابداران کتابخانههای آموزشگاهی
مروری بر مطالعات انجام شده
طباطبایی(1378)،درتحقیقی درسال1378باعنوانبررسی مفهوم سواداطلاعاتی:تحلیل محتوای مقالات نشریاتبه بررسی مفهوم سواداطلاعاتی ومشخص ساختن میزان همایندی این مفهوم باسایر مفاهیم رایج درحوزه کتابداری پرداخته است.یکی ازنتایج تحقیق طباطبایی این است که سواداطلاعاتی همایندی زیادی با مفاهیم مربوط به تسهیلات آموزشی دارد.
همچنین به نقش دانشگاه هاودانشکده هادرارتقاءسواداطلاعاتی
وبرنامه ریزی وسرمایه گذاری که بایددراین زمینه داشته باشنداشاره کرده است.دراین تحقیق به نقش سواداطلاعاتی در مرحله گذاریک جامعه سنتی به یک جامعه اطلاعاتی پرداخته شده است.روش انجام پژوهش به صورت تحلیل محتوا میباشدو جامعه موردمطالعه مقالات نشریات انگلیسی زبان نمایه شده در بانکهای اطلاعاتی ایزاولیزااست که یادرفیلدموضوع ویا در فیلد عنوان آنها عبارت سواد اطلاعاتی بکار رفته است. همچنین آن بخش ازمقالات بانک اطلاعاتی اریک که به سبب قرابت موضوعی باحوزه کتابداری و اطلاع رسانی به عنوان یک بانک اطلاعاتی فرعی درایزا گنجانده شده اندنیزموردجستجو قرارگرفته اند.
بختیارزاده(1381)،درسال1381پژوهشی که باعنوانبررسی سواداطلاعاتی دانشجویان سال آخردوره کارشناسی دانشگاه الزهراءانجام داده براساس یافته های پژوهش مشخص نمودکه بین رشته های مختلف تحصیلی جامعه مورد پژوهش ازنظرسواد اطلاعاتی اختلاف معنی داری وجود دارد.باتوجه به اینکه جامعه پژوهش می بایست ازدانشجویان سال آخردوره کارشناسی باشند،لذاجامعه پژوهش بااستفاده ازنمونه گیری خوشه ای ازمیان 20رشته تحصیلی دردانشگاه الزهرا که دارای دانشجوی سال آخر بودند تعیین گردید. پرسشنامه تحقیق که جامعه مورد پژوهش می بایست به سوالات آن پاسخ دهتدبااستفاده ازاستانداردهای معتبرموجوددرموردسواداطلاعاتی تهیه گردیده است.هدف اصلی این پژوهش مشخص کردن میزان سطح سواداطلاعاتی دانشجویانی است که درحال فارغ التحصیل شدن هستند.
قاسمی(1385)،درسال1385درپایان نامه خودبااستفاده ازروش تحلیل محتواوروش پیمایشی به بررسی وضعیت سواداطلاعاتی دانش جویان4دانشگاه(دانشگاههای فردوسی،شیراز،شهید چمران اهواز و تهران)وانطباق آن با4سندتوسعه ملی پرداخته است.یافته
های پژوهش نشان داداحتمالاامکانات محتوای آموزشی کمیت وکیفیت در خور یادگیری ومانند آن عواملی بودند که اثر گذاربرسطح سواداطلاعاتی دانش جویان درمناطق مختلف دانشگاهی وحوزه هاومقاطع تحصیلی بوده است.
وزیری(1385)،درپایان نامه خودبه بررسی وضعیت سواد اطلاعاتی کتابداران کتابخانه های دانشگاه شیرازدرسال تحصیلی84-85پرداخته است که بااستفاده ازروش توصیفی-پیمایشی انجام گرفته.استنتایج بدست امده ازپژوهش حاضر نشان داده که اکثریت جامعه آماری خواستاربرگزاری دوره های تخصصی بودند.
کتابداران بخش مرجع کتابخانه های مختلف وکتابداران شاغل در کتابخانه های دانشکده کشاورزی وفنی مهندسی ازسواداطلاعاتی بهتری نسبت به کتابداران سایر کتابخانه هابرخوردارند.
جامعه آماری موردنظرراکلیه کتابداران دارای مدرک کارشناسی وبالاتر تشکیل می دهند.ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه ای حاوی50سئوال بسته محقق می باشد.نتایج بدست آمده ازپژوهش حاضرنشان داده که اکثریت جامعه آماری خواستاربرگزاری دوره های آموزشی آشنایی باکتابخانه و شیوه های مختلف کسب اطلاعات توسط کتابداران متخصص بودند. کتابداران بخش مرجع کتابخانه های مختلف وکتابداران شاغل در کتابخانه های دانشکده هاازسواداطلاعاتی بهتری نسبت به کتابداران سایرکتابخانه هابرخوردارمی باشند.کتابداران دارای مدرک تحصیلی کتابداری ازنظر سواداطلاعاتی،مهارت های تجزیه وتحلیل اطلاعات وآشنایی باابزارهای جست و جواز وضعیت بهتری نسبت به سایرکتابداران برخوردار می باشند.
پورنقی(1386)،درسال1386پژوهش خودراباعنوان بررسی تطبیقی میزان سواداطلاعاتی کتابداران دانشگاههای تهران،شهید بهشتی،که یک مطالعه پیمایشی توصیفی ازنوع کاربردی است، انجام داده است.برای گرداوری اطلاعات ازروش سرشماری استفاده شده است وپرسشنامه تهیه شده است.دراین تحقیق 2معیار مختلف برای سنجش میزان سواداطلاعاتی کتابداران درنظر گرفته شده است،درمعیاراول میزان آشنایی ومهارت از افرادسئوال شده که همه دانشگاهها میانگین بالای5/3داشتند.
درمعیاردوم ازسوالات چهارگزینه ای استفاده شده.یافته های تحقیق نشان داده که بیشترین استفاده افرادازبانکهای پیوسته58درصد،اینترنت69درصدوفهرست کامپیوتری71درصداست. 92درصدکتابداران معتقدبودنددریافت اطلاعات علمی تاثیر زیادی درکارایی کتابداردانشگاهی داردواهمیت آموزش ضمن خدمت کتابداری رابسیارزیادارزیابی کرده اند.
پیشینه پژوهش درخارج ازایران

پژوهشگربرای یافتن پیشینة مناسب برای تحقیق حاضراز مجراهای مختلفی ازقبیل پایگاه لیزا1،ایزا2،پروکوست3، الزوير4،وابسكو5استفاده نموده ودرآنهابه جستجوپرداخته وبرای این کارازکلیدواژه های زیراستفاده نموده است:
Information literacy
Information
Literacy

ولی درهیچکدام ازآنهاجزدربخش پایان نامه های پروکوست چیزی یافته نشد.درزیرپژوهشهایی نسبتامرتبط باموضوع پژوهش ازاین پایگاههااستخراج شده است:
مور(2001) به بررسی اثرآموزشی سواداطلاعاتی عملی در یادگیری مفاهیم سواداطلاعاتی ومهارت درفرایند پژوهش در دورههای دانشگاه ایالت نیومکزیکو پرداخت.آموزش های صورت گرفته دانشجویان رابه توسعه مطالعه ومهارت های فکری به عنوان عوامل اثر گذاردرسواداطلاعاتی تشویق کرد.
کریچ فیلد(2005)پژوهشی باعنوان"توسعه شاخص سواداطلاعاتی برای دانشجويان سال اول"6در"دانشگاه نواساوت استرن"7 انجام داد.اين مطالعه براساس استانداردهای ACRL يامعيارهای توانايی سواداطلاعاتی برای آموزش پيشرفته كه درسال 2000 تهيه شده بودانجام گرفت.عناوين بخشهای مختلف برای مرحله اوليه كارتهيه شدندوسه متخصص درحوزه سواداطلاعاتی اين پيش نويس رابررسی كردندتاعتباروصحت محتويات آنرامعين نمايند.سپس آنرابرروی 78دانشجوی سال اول دانشكده آزمون نموده وصحت واعتبارآن تأييد شد.مقياسهای مهم برای استانداردهایACRLدو،سه وپنج همگی درآلفابالاتراز90درصدتعيين شد.برای تكميل كردن اطلاعات،مصاحبه هايی با14دانشجوی داوطلب كه بطورتصادفی انتخاب شده بودند،انجام شد.














_______________________________
- LISA
2 - ISA
3 - Proquest
4 - Elsevier
5 - Ebsco
6 - The development of an information literacy indicator for incoming college freshmen
7 - Nova Southeastern University




دراين مصاحبه هاصحت معيارهاتأييدشد.معيارنسخه1كه برخلاف ديگرمعيارهامقياس ثابتی نداشت،حذف شدتامعيارنهايی نسخه 2توليد شود.جهت آزمايشات تكميلی،معيارنسخه2 رابرروی8نفرازدانشجويان آزمايش كردند.تجزيه وتحليل مجدد معيارنشان دهنده مقدارآلفابودكه درستی ودقت معياررا تأييدمی كرد.درنهايت نتيجه اين پژوهش اين بودكه توسعه وآزمايش شاخص سواداطلاعاتی برای تأييدمهارتهای سواداطلاعاتی درپنج معيارسواداطلاعاتیACRL،باارزش وقابل اعتماداست.
زوكی(2005)پژوهشی باعنوان"آموزش سواداطلاعاتی كتابداران دانشكده های دولتی درآمريكا1دردانشگاه ساترن"2 الينويز"در"كاربونديل"3انجام شد.اين پژوهش برای كشف اين نكات كه تاچه ميزان كتابداران دانشكده دولتی ازگزارش نهايی انجمن كتابخانه های آمريكا،انجمن كتابخانه دانشكده وتحقيقات ومعيارهای سواداطلاعاتی درسطح تحصيلی بالا آگاه هستند،تاچه ميزان مهارتهای سواداطلاعاتی به دانشجويان آموزش داده می شودوكداميك ازمهارتهای پيشنهادشده تدريس گرديده واين تدريس تا چه ميزان تحت تأثيرمتغيرهای جمعيتی قرارمی گيرد،انجام گرفت.اين بررسی گسترده ملی برروی 300 نفرازكتابداران كه مسئول تدريس سواداطلاعاتی دردانشكده های دولتی آمريكا بودندانجام شد.67درصدبه سؤالات پاسخ دادند.از بين پاسخ دهندگان83درصدازمعيارهاآگاه بوده و60درصد نيزاز نتيجه نهايی اطلاع داشتند.سواداطلاعاتی درجلسات گروهی (60 %)نسبت به جلسات تك نفره(53 %) باسرعت بيشتری تدريس می شد.آموزش هركدام ازاين پنج معيارسواداطلاعاتی،باسرعتهای مختلفی انجام می گرفت.
درآموزشهاآموزش دستيابی به اطلاعات باسرعت بيشتر(5 /96 %)،آموزش ارزيابی منتقدانه اطلاعات ومنابع اطلاعاتی بارقم 85درصددرجايگاه دوم،آموزش مشخص نمودن ميزان اطلاعات موردنياز بارقم6 /81درصددرجايگاه سوم،تأييدمنابع اطلاعاتی بارقم80درصددررتبه چهارم واستفاده ازاطلاعات برای هدف خاص بارقم71درصددرآخرين رتبه قرار می گرفت.


__________________________________

- The teaching of information literacy by public community college librarians in the United States
2- Southern Illionois University
3 - Carbondale

بايددردانشكده هاكتابداران بيشتری برای تحصيلات عاليه با معيارهای سواداطلاعاتی آشناشوندوهمه پنج معيار سواد اطلاعاتی تاجائيكه ممكن بود،بايدبه دانشجويان آموزش داده می شد.برای رسيدن به اين هدف،كتابداران بايدآموزشهای نحوه تدريس رابگذرانندوزمان بيشتری نيزبه آموزش سواد اطلاعاتی اختصاص داده شود.بعلاوه سواداطلاعاتی بايدجزء اهداف برنامه های ارزيابی نتايج كاردانشكده قرارگيردودر برنامه های آموزشی كتابخانه برآن تأكيدشود.




جدول شماره 1 توزیع فراوانی دوره های آشنايی با رايانه

دوره های آشنايی با رايانه فراوانی درصد درصد تجمعی
خير 22 9/48 9/48
بلی 23 1/51 100
کل 45 100

يافته هاي حاصل ازپژوهش در زمينه توزيع فراواني جامعه مورد پژوهش از دوره های آشنايی بارايانه نشان ميدهدكه از 45نفركتابدار مورد پژوهش 22نفر(9/48 %)گزينه خير و23نفر (1/ 51%)گزينه بلی راانتخاب كرده اند.


نمودار 1 درصد توزیع فراوانی دوره های آشنايی با رايانه


جدول شماره 2 توزیع فراوانی ميزان استفاده ازاينترنت در انجام تحقيقات

ميزان استفاده از اينترنت فراوانی درصد درصد تجمعی
خيلی کم 9 20 20
کم 23 1/51 1/1
متوسط 8 8/1 9/88
زياد 4 9/8 8/97
خيلی زياد 1 2/2 100
کل 45 100

يافته هاي حاصل ازپژوهش در زمينه توزيع فراواني ميزان استفاده جامعه مورد پژوهش ازاينترنت درانجام تحقيقات خود نشان ميدهدكه از45نفرجامعه موردپژوهش 9نفر(20%) خيلی كم؛23نفر(1/51%)كم،8نفر(8/1%)متوسط،4نفر(9/8%)زيادو1نفر(2/2%) خيلی زيادازاينترنت درانجام تحقيقات خوداستفاده كرده اند.










جدول شماره 3 توزیع فراوانی میزان مهارت كتابداران در استفاده از عملگرهای جستجو (and,or, و.....)

میزان مهارت كتابداران در استفاده از عملگرهای جستجو فراوانی درصد درصد تجمعی
خيلی کم 18 40 40
کم 22 9/48 9/88
متوسط 2 4/4 3/93
زياد 2 4/4 8/97
خيلی زياد 1 2/2 100
کل 45 100

يافته های حاصل ازپژوهش درزمينه توزيع فراوانی ميزان آشنايی جامعه مورد پژوهش نشان ميدهدكه از45 نفر كتابدار مورد پژوهش 18نفر(40 %)خيلي كم،22نفر(9/48 %)كم،2 نفر (4/4 %)متوسط،2نفر(4/4%)زيادو1نفر(2/2 %) خيلی زياد را انتخاب كرده اند.



نمودار3درصد توزیع فراوانی میزان مهارت كتابداران در استفاده از عملگرهای جستجو (and,or, و.....)




جدول شماره 4 توزیع فراوانی میزان مهارت كتابداران در انتخاب و بهره گیری از منابع اطلاعاتی مناسب برای رفع نیاز اطلاعاتی


میزان مهارت كتابداران در انتخاب و بهره گیری از منابع اطلاعاتی مناسب برای رفع نیاز اطلاعاتی
فراوانی درصد درصد تجمعی
خيلی کم 5 1/11 1/11
کم 16 6/35 7/46
متوسط 12 7/26 3/73
زياد 7 6/15 9/88
خيلی زياد 5 1/11 100
کل 45 100

يافته هاي حاصل از پژوهش درزمينه توزيع فراوانی ميزان مهارت جامعه موردپژوهش درانتخاب وبهره گيری از منابع اطلاعاتي نشان ميدهدكه از45نفر كتابدار موردپژوهش 5نفر (1/11 %)خيلی كم،16نفر(6/35 %)كم،12نفر(7/26%)متوسط، 7نفر(6/15%)زيادو5نفر(1/11 %)خيلی زيادراانتخاب كرده اند.


نمودار 4درصد توزیع فراوانی میزان مهارت كتابداران در انتخاب و بهره گیری از منابع اطلاعاتی مناسب برای رفع نیاز اطلاعاتی


جدول شماره 5 توزیع فراوانی میزان مهارت كتابداران درارزیابی منابع اطلاعاتی الکترونیک(داشتن اطلاعات كامل كتابشناختی ارجاع به منابع چاپیتاريخ روزآمد شدناعتبار ناشرو...)

میزان مهارت كتابداران درارزیابی منابع اطلاعاتی الکترونیک فراوانی درصد درصد تجمعی
خيلی کم 13 9/28 9/28
کم 16 6/35 4/64
متوسط 8 8/17 2/82
زياد 7 6/15 8/97
خيلی زياد 1 2/2 100
کل 45 100

يافته های حاصل ازپژوهش درزمينه توزيع فراوانی ميزان مهارت جامعه موردپژوهش درارزيابی منابع اطلاعاتی الكترونيكی نشان ميدهد كه از 45نفر كتابدار مورد پژوهش 13نفر(9/28 %)خيلي كم،16نفر(6/35 %)كم،8نفر (8/17 %)متوسط،7نفر(6/15 %)زيادو1نفر (2/2 %)خيلی زياد را انتخاب كرده اند.






جدول شماره 6 توزیع فراوانی میزان مهارت كتابداران در شیوه های ارائه مطالب

میزان مهارت كتابداران در شیوه های ارائه مطالب فراوانی درصد درصد تجمعی
خيلی کم 10 2/22 2/22
کم 14 1/31 3/53
متوسط 8 8/17 1/71
زياد 8 8/17 9/88
خيلی زياد 5 1/11 100
کل 45 100


يافته های حاصل ازپژوهش در زمينه توزيع فراواني ميزان مهارت جامعه موردپژوهش باشيوه های ارائه مطالب نشان ميدهدكه از45نفركتابدارمورد پژوهش10نفر(2/22 %)خيلی كم،14نفر(1/31 %)كم،8نفر(8/17 %)متوسط،8نفر(8/17 %)زيادو5نفر(1/11 %)خيلی زيادراانتخاب كرده اند.



نمودارشماره 6درصد توزیع فراوانی میزان مهارت كتابداران در شیوه های ارائه مطالب

نتیجه گیری:

بابررسی جدولهاونتایج بدست آمده ازسئوالات مشخص گردیدکه اکثرکتابداران باتوجه به پرسشهای اساسی پژوهش که مبتنی بر درک درست نیازاطلاعاتیشان،راهبردهاي جستجوي اطلاعات واستفاده صحیح ازاطلاعات میباشد با توجه به پرسشنامه که سوالات بر این اساس تنظیم شده است اکثرآنهادرک درستی ازنیازاطلاعاتی نداشتندواکثرآنهادر رابطه با رهبردهای جستجواطلاعات شناختی نداشتند بنا به نتایج بدست آمده از جداول ونمودارهااکثر آنهاگزینه های کم وخیلی کم راانتخاب کرده اندباتوجه به توزیع فراوانی های بدست آمده ازجداول سواداطلاعاتی کتابداران باتوجه به فرضیه که موردقبول واقع شد کمتر ازحدمتوسط است.


5-3- پیشنهادها
درجهت بهبودوضعيت موجودورفع نقايصی كه در پژوهش معين شد راهكارهای زير پيشنهاد مي گردد :
1- تهيه برنامه ای مدون از سوي مديريت آموزش وپرورش برای آموزش مهارتهایی سواد اطلاعاتی باتوجه به يافته های اين تحقيق .
2- برگزاری دوره های آموزشي سواد اطلاعاتي از طرف آموزش وپرورش توسط كتابداران، كه در آن تدريس نيز به عهده كتابدار باشد .
3- استخدام واستفاده از کتابداران متخصص و جوان در رشته کتابداری در سازمان آموزش و پرورش.
4- تلاش كتابداران جهت معرفی كتابخانه بعنوان يك مركز اطلاع رسانی واقعی و پويا با ارائه اطلاعات مفيدومورد نیازآموزشگاه
5 -ایجاد کارگاههای دائمی در کتابخانه آموزشگاه جهت تمرین عملی جستجو و بازیابی اطلاعات برای کتابداران ودانش آموزان
6- تهیه بروشورها وراهنماهای مفید و مناسب وتشویق کتابداران برای استفاده ازآن جهت دستیابی به اطلاعات وارزیابی اطلاعات عاملی موثر در رشد مهارتهای سواداطلاعاتی خواهد بود.

-مقدس زاده،حسن.،1385،بررسی سواد اطلاعاتی اعضای هیت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد ،
پایان نامه کارشناسی ارشد ،دانشکده آزاد اسلامی،دانشکده علوم تحقیقات.
نظري ، مريم ( 1383 ) . " سواد اطلاعاتي براي دوره هاي تحصيلات تكميلي " . طرح پژوهشي . پژوهشكده اطلاعات و مدارك علمي ايران .
14- نظري،مريم.، 1384.، سواد اطلاعاتی، . تهران : پژوهشكدة اطلاعات و مدارك علمي ايران .

منابع و مآخذ لاتين


1.American Library Association Presidential Committee on Information Literacy . Final Report . Chicago , I11 . : ALA . 1989 .

2. Critchfield, Ron . The development of an information literacy indicator for incoming college freshmen . NOVA SOUTHEASTERN UNIVERSITY . 2005 .

3. Moore, Evia Briggs . The impact of library information literacy instruction on the subsequent academic performance of community college students in online courses . UNIVERSITY OF THE PACIFIC . 2006 .
4. Revercomb, Pamela Lipe . Internet information literacy: A study of older adults . SYRACUSE UNIVERSITY . 2005 .

5.Zuke, Janice E. . The teaching of information literacy by public community college librarians in the United States. SOUTHERN ILLINOIS UNIVERSITY AT CARBONDALE . 2005 .

صفحه اول
کتابهاي کتابداري و اطلاع رساني
درباره نشر کتابدار
مجله الکترونيکی کتابدار
سايتهاي ضرورري
فروشگاه الکترونيکي کتابدار
دوره هاي آموزشي کتابدار
پايگاه اطلاعاتي کتابدار
تماس با نشر کتابدار

 

کليه حقوق اين سايت برای نشر کتابدار محفوظ می باشد

Copyright 2002 Nashre Ketabdar All rights reserved.

Viagra is used for the treatment of erectile dysfunction in men and you can buy viagra online from some genuine online drug stores. Cialis is also an alternative for this problem and you can also buy cialis online. casino online provides you with the best possible price for these medications.